was successfully added to your cart.

Eerste Stadsplank voor burgemeester Horselenberg

By 22 maart 2016Gemeente, Trots
Geveld op haar 33ste levensjaar, maar voortlevend in mooie broodplanken: burgemeester Margreet Horselenberg heeft donderdag het eerste exemplaar in ontvangst genomen van de ‘Stadsplank’; een broodplank gemaakt van een els die vorig jaar in De Kempenaar gerooid is. Kuperus & Gardenier ‘Kuperus & Gardenier: restauratie en authentiek timmerwerk’ leest er op het visitekaartje van het bedrijf van Rienk Gardenier en Jan Kuperus. Maar feitelijk doen de twee van alles met hout. ‘Als het maar van hout is, doen we mee,’ zegt Jan Kuperus. Van keuken tot kunstwerk. En broodplanken dus. Met de ‘Stadsplank’ gaat het niet alleen om het praktische voorwerp, een plank waarop je brood, groenten of vlees kan snijden, maar ook om het verhaal achter de plank. Dat wordt er dan ook bij verteld, op een soort van officiële oorkonde. Waar de boom stond, wat de karakteristieken zijn van die boom en wat de boom in zijn buurt allemaal heeft meegemaakt en zien veranderen. Nummer De planken worden genummerd. Zo kan de els die bij leven en welzijn in de Kempenaar stond en daar met haar ranke verschijning en katjes en elzenproppen in het voorjaar de bewoners plezier bracht, voortleven in 66 broodplanken. En de eerste was, natuurlijk, voor de eerste burger van Lelystad: de burgemeester. En die was daar oprecht blij mee. Sterker: ze was erg geïnteresseerd in het bedrijf Kuperus & Gardenier. Ontstaan op de Bataviawerf, waar de mannen de liefde voor hout en de vakkennis over het werken met dat materiaal hebben opgedaan. Boomsoort De boom waar deze snijplank van gemaakt is een grijze els uit Lelystad. Op het moment dat de boom in 2015 gerooid werd telden wij 33 jaarringen, wat betekent dat de boom halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw aangeplant is. De els is een mooie ranke verschijning met korte, lichte takken die regelmatig zijn geschikt. In het voorjaar verschijnen de katjes (sliertjes) en elzenproppen (bolletjes) aan de takken. Elzen groeien krachtig en snel en kunnen onder optimale omstandigheden een hoogte bereiken van 20 meter, maar meestal blijven ze kleiner. Herkomst De boom is gerooid in Lelystad in de Kempenaar, een wijk in het westelijke deel van de stad. De eerste huizen werden in het oostelijke deel van de stad gebouwd en eerste bewoners kwamen daar in 1967. Om bewoners te trekken werden er flinke kortingen op de huurprijzen van de woningen gegeven, in de volksmond “jungle-toeslag” genoemd. De stad bestond toen uit twee nieuwbouwwijken, de Zuiderzeewijk en de Atolwijk, met ruime moderne huizen midden in een grote kale zandvlakte. In de jaren zeventig volgde een uitbreiding van de stad in het westelijke deel, richting het Markermeer en IJsselmeer. De wijken in dit deel kregen namen van de scheepstypen, zoals Boeier, Kogge en Schouw. De straten in deze wijken kregen de naam van de wijk aangevuld met een nummer. De grijze els van deze plank stond langs de Kempenaar 10. In tegenstelling tot de wijken in het oostelijke deel werden de eerste huizen in deze nieuwe wijken al tijdens de ontwikkeling van de wijk bewoond, je woonde dan echt tussen de hei-installaties en bouwketen. De els wordt tegenwoordig niet veel gebruikt voor houtproductie. Dat is jammer, want het hout is sterk en heeft een mooie tekening en kleur. Vroeger werd het hout meer gebruikt, o.a. in kapconstructies van huizen maar vooral onder water als funderingspalen. Men zegt dat half Venetië op elzenhouten palen is gebouwd. In Drenthe is een 5500 (!) jaar oude veenweg gevonden gemaakt van elzen palen. Samen met wilgen en populieren werd elzenhout gebruikt als rijshout bij de aanleg van dijken. (Geschreven door: Kees Bakker)